
ความสำคัญของร่างแผน PDP2026 นอกจากการจัดหากำลังไฟฟ้าใหม่เพื่อให้เพียงพอต่อการใช้ของคนทั้งประเทศในอนาคตแล้ว แผน PDP2026 ยังจะต้องนำพาประเทศไทยไปสู่เป้าหมายในการเป็นประเทศ Net Zero ภายในปี 2050 ตามที่ได้ประกาศไว้ในแผน NDC3.0 โดยจะต้องลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลงร้อยละ 47 หรือ152 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ภายในปี ค.ศ. 2035 โดยเฉพาะภาคพลังงานซึ่งเป็นภาคส่วนที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงที่สุด ด้วยเหตุนี้ร่างแผน PDP2026 จึงเป็นแผนที่มีการพยากรณ์ความต้องการใช้ไฟฟ้ายาวนานกว่าปกติจากเดิมมักจะพยากรณ์ความต้องการใช้ไฟฟ้าไว้เพียง 10-15 ปี แต่ในครั้งนี้วางแผนไว้ยาวนานถึง 25 ปี จากปีพ.ศ. 2569 ไปจนถึงสิ้นแผนในปีพ.ศ. 2593 ซึ่งตรงกับปีที่ประเทศไทยจะต้องลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์นั่นเอง
โดยร่างแผน PDP2026 ได้วางเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ภายใต้การจัดหากำลังไฟฟ้าใหม่ใน 4 ทางเลือกในช่วงหลังปี 2580 ในขณะที่ในช่วง 12 ปีแรกของแผน (พ.ศ. 2569–2580) ทุกทางเลือกจะกำหนดกรอบกำลังผลิตใหม่ร่วมกันโดยเน้นก๊าซธรรมชาติและพลังงานแสงอาทิตย์ นอกจากนี้ ตลอดทั้งแผนยังมีการบรรจุโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) ไว้ที่ 9,000 เมกะวัตต์ไว้เท่ากันในทุกทางเลือกอีกด้วย
ซึ่งนำมาสู่คำถามสำคัญก็คือในขณะที่หัวใจหลักของแผน PDP ฉบับนี้ คือการลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกด้วยการลดการใช้พลังงานฟอสซิล แต่เหตุใดในช่วงเวลาปัจจุบันไปจนถึงปีค.ศ.2035 เป็นช่วงเวลาที่มีความท้าทายเป็นอย่างมาก เนื่องจากหากต้องการบรรลุเป้าหมาย Net Zero ภาคการผลิตไฟฟ้าต้องลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกลงให้ได้ 44.6 MtCO₂eq ภายในช่วง 10 ปี กลับกลายเป็นว่าในช่วงเวลา 12 ปีแรกของแผน ที่ไทยควรจะลดการปลดปล่อยก๊าซลงให้ได้อย่างมากตามเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในภาคไฟฟ้า แต่กลับเพิ่มกำลังการผลิตโรงไฟฟ้าก๊าซใหม่เข้ามาสูงถึง 9,100 เมกะวัตต์
ไม่เพียงแค่นั้น ยังมีแนวโน้มว่า ไทยจะใช้การต่อสัญญาของโรงไฟฟ้าก๊าซที่เพิ่ง/กำลังจะออกจากระบบประมาณ 3,850 เมกะวัตต์เพื่อมาใช้ในช่วงเชื่อมต่อก่อนที่โรงไฟฟ้าก๊าซใหม่โรงแรกจากร่างแผน PDP2026 จะจ่ายไฟเข้าสู่ระบบในปี 2575 ซึ่งระยะเวลาในการเชื่อมต่อนี้ควรเป็นระยะเวลาที่ไทยควรเร่งลงทุนในพลังงานหมุนเวียนและระบบกักเก็บพลังงานไฟฟ้าด้วยแบตเตอรี่ขนาดใหญ่ (BESS) ซึ่งเป็นแนวทางการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่ต้นทาง แต่กลับกลายเป็นว่ากลับเชื่อมต่อด้วยโรงไฟฟ้าก๊าซใหม่ 9,100 เมกะวัตต์ ที่จะทำให้ไทยต้องยังคงพึ่งพิงการใข้ก๊าซต่อไปในอนาคต
และดูเหมือนหากเลือกทางเลือกที่ 4 ในช่วงหลังจากปีค.ศ. 2037 ร่างแผน PDP2026 ยังจะมีโรงไฟฟ้าถ่านหินไปจนถึงสิ้นแผน และจะใช้โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) จำนวนมาก และเทคโนโลยีการดักจับและกับเก็บคาร์บอน (CCS) เพื่อเร่งชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เกิดขึ้นเพื่อให้ทันต่อการบรรลุเป้าหมาย Net Zero ภายในปี 2050 จึงอาจเป็นเพียงการเลื่อนภาระการลดก๊าซเรือนกระจกจากวันนี้ไปไว้ในอนาคต โดยฝากความหวังไว้กับเทคโนโลยีในอนาคตที่ยังไม่มีความแน่นอนว่าจะสามารถนำมาใช้ได้จริงในเชิงพาณิชย์ตามเวลาและต้นทุนที่คาดการณ์ไว้
โดยเฉพาะ SMR ที่เป็นเทคโนโลยีใหม่ที่ไม่เคยถูกสร้างหรือดำเนินงานในระดับการใช้งานจริง (Commercial Scale) มาก่อนในไทย ซึ่งอาจจะทำให้ราคาต้นทุนจริงในแบบ FOAK (First-of-a-Kind) สูงกว่าราคาที่อ้างอิงไว้ในเอกสารประกอบการสัมมนารับฟังความคิดเห็นร่างแผน PDP2026 ประมาณ 2-3 เท่า เช่นเดียวกันกับ CCS เอง ที่ประมาณการต้นทุนไว้ที่ 135 ดอลลาร์สหรัฐต่อตันคาร์บอน (4,590 บาท/ตันคาร์บอน) ซึ่งอาจต่ำกว่าความเป็นจริง เพราะจากการคำนวณโดย JustPow โดยใช้โรงไฟฟ้ากัลฟ์ เอสอาร์ซี เป็นตัวอ้างอิงในการคำนวณ พบว่าต้นทุนการใช้ CCS หากติดระยะเวลา 11 ปี อยู่ที่ 198-225 USD/tCO2 หากติด 25 ปี จะมีต้นทุนอยู่ที่ 163-190 USD/tCO2 ซึ่งทุกกรณีจะมีต้นทุนสูงกว่าที่ร่างแผน PDP2026 ประเมินไว้
ทั้งหมดนี้ จะเห็นได้ว่าร่างแผน PDP2026 ที่มีเป้าหมายสำคัญเพื่อเปลี่ยนผ่านพลังงานไฟฟ้าของไทยกลับเต็มไปด้วยความเสี่ยงมากมายในการที่จะลดก๊าซเรือนกระจกสุทธิเหลือศูนย์ให้ได้ภายในปี 2050 ตามที่ตั้งเป้าหมายเอาไว้ จากการที่ยังคงพึ่งพากำลังการผลิตใหม่จากโรงไฟฟ้าก๊าซสูงมากในช่วงแรกของแผน และฝากความหวังในครึ่งหลังของแผนไว้กับเทคโนโลยีที่ยังไม่มีความแน่นอน อีกทั้งยังทำให้ไทยยังคงมีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานผูกติดอยู่กับเชื้อเพลิงฟอสซิลทั้งถ่านหิน และก๊าซไปจนสิ้นสุดแผน ซึ่งท้ายที่สุดแล้วอาจจะทำให้ประเทศไทยไม่สามารถเดินไปถึงเป้าหมาย Net Zero ได้ภายใต้กรอบเวลาที่วางเอาไว้
บทความยอดนิยม




